یخ ژلهای به کمک سلامت مواد غذایی میآید

جیاهان زو، محقق و دانشمند، گفت: «مزیت یخ ژلهای نسبت به یخ معمولی، این است که میتوانیم جذب گرما را در چندین چرخه انجماد-ذوب حفظ کنیم. این ماده را میتوان با شستوشو، انجماد و ذوب شدن، دوباره استفاده کرد.»
صنعت شیلات و آبزیپروری نقش مهمیدر تأمین امنیت غذایی مردم دنیا ایفا میکند اما مشکل، میزان بالای فسادپذیری آبزیان است. در صورت آب شدن یخهای نگهدارنده به دلیل قطعی برق، طولانی شدن زمان حملونقل و…، میزان بار میکروبی محمولههای ماهی، میگو و… بسیار بالا میرود.
به گزارش ایران، دانشمندان علوم غذایی دانشگاه کالیفرنیا با مشاهده حجم عظیم یخ مورد استفاده در کارخانههای فرآوری ماهی و با توجه به خطر آلودگی ناشی از ذوب شدن این یخها، به دنبال مادهای رفتند که بتواند حتی با وجود تغییرات فاز گرمایشی و سرمایشی، آب را در خود نگه دارد و ذوب نشود. در این مسیر، ژلاتین، ماده اولیه ساخت دسرهای ژلهای مورد توجه آنها قرار گرفت.
رشتههای پروتئینی بلند ژلاتین به هم متصل میشوند و هیدروژلهایی با منافذ ریز تشکیل میدهند که آب را به دام میاندازند. ماده دومیکه برای ایجاد یک یخ خاص با قابلیت استفاده مجدد مورد توجه این دانشمندان آمریکایی قرار گرفت، توفوی منجمد (پنیر سویا) بود که آب را در داخل خود نگه میدارد.
دانشمندان علوم غذایی دانشگاه کالیفرنیا، با الهام از این مواد غذایی، به دنبال ساخت هیدروژلهایی خاص رفتند. آزمایشهای اولیه هیدروژلهای ساخته شده از یک پلیمر طبیعی (یا بیوپلیمر)، امیدوارکننده بود چراکه آب هنگام یخ زدن یا ذوب شدن، بدون نشتی در ساختار ژلاتین مانند آن باقی میماند. پس از سالها تحقیق، این تیم فرآیند ساخت یخ ژلهای را تکمیل کرد.
درنهایت «یخ ژلهای» (jelly ice) تولید شد؛ مادهای که مانند یخ خنک میشود و میتوان آن را به شکلهای مختلف قالبگیری کرد اما هرگز ذوب نمیشود.
جیاهان زو، از محققان این مطالعه گفت: «مزیت این یخ ژلهای نسبت به یخ معمولی، این است که میتوانیم جذب گرما را در چندین چرخه انجماد-ذوب حفظ کنیم. این ماده را میتوان با شستوشو، انجماد و ذوب شدن، دوباره استفاده کرد.»
یخ ژلهای در دمای اتاق نرم و لرزان است، اما پس از سرد شدن تا منفی ۳۲ درجه فارنهایت (صفر درجه سانتیگراد)، سفت میشود. موضوع مهمتر اینکه این یخ ژلهای، کاملاً قابل کمپوست شدن است. کمپوست این ماده که از پلیمرهای طبیعی ساخته شده و محیط زیست را آلوده نمیکند، تأثیر قابل توجهی در بهبود رشد گوجه فرنگی نشان داد.
در حال حاضر، یخ ژلهای میتواند سلامت مواد غذایی را حفظ کند و آنها را در حین حملونقل بدون یخ معمولی یا بستههای خنککننده، سرد و تازه نگه دارد.
دانشمندان با توجه به موفقیت یخ ژلهای، در حال بررسی سایر بیوپلیمرهای طبیعی، بویژه پروتئینهای گیاهی مانند سویا هستند. این یخ ژلهای در موارد دیگر ازجمله حملونقل، پزشکی و بیوتکنولوژی نیز کاربرد بالقوه دارد و میتواند در مناطقی با آب محدود، جایگزین یخ شود.